Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 8 februari 2018

Overwegingen rondom het WIV-referendum

Op 21 maart 2018 vindt tegelijkertijd met de Gemeenteraadsverkiezingen het referendum plaats over de Wet op de  Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten. Ondanks dat hier veel over gezegd en geschreven is, bestaat er nog veel onduidelijkheid rondom de wet. Wat zijn de grootste misverstanden en welke overwegingen moet je in je achterhoofd houden bij het stemmen? Digitaal66’s eigen Jan van Prooijen zocht het voor je uit

Misverstand 1
Met de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten gaat de  AIVD (op grote schaal) onschuldige burgers volgen en dat hoort niet. Maar de AIVD (en de politie inlichtingendienst verzamelt informatie over burgers zonder dat er afdoende bewijs van schuld is. Dat is altijd zo geweest. Dit is namdelijk mede het werk van inlichtingendiensten: acties ondernemen op vage aanwijzingen om deze te kunnen verifiëren.

De politie grijpt in en kan diverse opsporings- en onderzoeksmaatregelen nemen, ook zware en zichtbare, als er gegronde vermoedens van schuld zijn. Er is toetsing van de rechter.  De inlichtingendiensten mogen ook informatie verzamelen over mensen zonder dat er een specifieke verdenking tegen iemand is. Er moet een onderbouwde aanleiding zijn om het te doen, maar die is lichter dan het vermoeden van schuld voor politiemaatregelen. De AIVD kan diverse, vooral niet-zichtbare, middelen, inzetten om informatie te verzamelen over personen. Dat is wel een punt, waarbij enig wantrouwen naar de AIVD gerechtvaardigd was. De toetsing hiervan was tot voor kort nogal zwak.

Misverstand 2
De wet geeft de AIVD geen toestemming om overal alle informatie op te halen, die het kan krijgen. Er moet nog steeds een aanleiding zijn om gegevens te verzamelen over een groep mensen zeker, als aannemelijk is dat de meesten daarvan geen aanleiding hiertoe gaven. Punt is dat het soms nodig is om gegevens over een groep mensen te verzamelen om te kunnen bepalen wie uit de groep aandacht van de inlichtingendienst behoeft. Om dit gebruik te toetsen wordt de ‘Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden’ (TIB) ingesteld. Het ‘sleepnet’  is niet zo algemeen als gesuggereerd, het ‘net’ wordt in specifieke gevallen gebruikt.  De AIVD gaat niet opeens van iedereen gegevens verzamelen.

Argumenten voor
De huidige wetgeving is verouderd en niet aangepast aan wat er tegenwoordig gebeurd rond de communicatie. Het is wenselijk, dat de AIVD meer ruimte krijgt om aanwijzingen/roddels/geruchten te toetsen en een beter beeld te krijgen van betrokkenen.

Argumenten tegen
Inlichtingendiensten proberen zo veel mogelijk informatie te verzamelen zonder een specifieke noodzaak. Voor zowat iedere terroristische aanslag in Europa is gebleken, dat er aanwijzingen waren, dat de dader een risico was maar die informatie was niet op de juiste plaats terecht gekomen of niet goed ingeschat of er was geen mankracht om dit hiermee te doen.

Als ik tegen zou stemmen, is het omdat de waarborgen te mager zijn, dat de AIVD zich zal beperken tot daar waar het nodig is. Dat vraagt om een mening of de recente genomen maatregelen over de toetsing voldoende verbetering zijn.